Citroenverbena: de geur van zomer in je theekop
Soms hoef je een kruid maar even aan te raken om het te herkennen. Citroenverbena is daar een prachtig voorbeeld van. Wrijf zachtjes over een blaadje en meteen komt die frisse, bijna zoete citroengeur vrij.
En het mooie is: ook na het drogen blijft die geur verrassend goed behouden. Precies daarom is citroenverbena een van die kruiden die ik graag oogst voor de winter.
Citroenverbena of verveine
Citroenverbena, Aloysia citrodora, wordt ook wel verveine genoemd. Die naam kan soms wat verwarrend zijn, want er bestaan meer planten die verbena of verveine worden genoemd.
Citroenverbena herken je vooral aan haar lange, smalle, lichtgroene bladeren en natuurlijk aan de uitgesproken citroengeur. De bladeren staan vaak met drie tegelijk rond de stengel. De plant groeit als een klein struikje en kan in de zomer flink de hoogte in gaan.
Twijfel je? Ruik dan eens aan een blad. Bij citroenverbena is de geur vaak het meest overtuigende kenmerk.
In een pot of in de volle grond?
Citroenverbena komt oorspronkelijk uit een warmer klimaat en houdt van zon en warmte. Geef haar daarom een beschutte plek waar ze niet voortdurend in de wind of tocht staat. Je kunt haar in de volle grond zetten, maar het kan ook in een ruime pot. Zelf heb ik gemerkt dat in de volle grond ze goed afgedekt moeten worden in de winter en ze langzamer op gang komen in het voorjaar.
Citroenverbena is namelijk gevoelig voor vorst.
Een plant in een pot kun je in het najaar gemakkelijker naar een beschutte, vorstvrije plek verplaatsen.
Staat ze in de volle grond, dan is het belangrijk om haar in de winter goed te beschermen. Een strenge Nederlandse winter kan voor citroenverbena net iets te veel zijn.
Schrik trouwens niet wanneer ze in de winter haar blad verliest. De plant kan er dan behoorlijk kaal en levenloos uitzien, terwijl ze in het voorjaar toch weer begint uit te lopen. Geef haar dus niet te snel op.
Oogsten van mei tot september
Van ongeveer mei tot september kun je regelmatig blad van citroenverbena oogsten. En regelmatig oogsten heeft een voordeel. Door de toppen te knippen stimuleer je de plant om nieuwe zijscheuten te vormen. Zo wordt ze voller en heb je uiteindelijk juist meer om van te oogsten. Knip daarom liever regelmatig kleine hoeveelheden dan één keer een groot deel van de plant.
Ik oogst het liefst op een droge dag, nadat eventueel vocht of dauw van het blad verdwenen is.
Kijk tijdens het oogsten meteen even goed naar je plant. Zijn de bladeren mooi groen? Zie je nieuwe scheuten? Zitten er insecten op of onder het blad? Ook dat hoort voor mij bij kruiden gebruiken. Niet alleen knippen wat je nodig hebt, maar iedere keer opnieuw even kijken naar de plant.
Citroenverbena drogen
Citroenverbena is heel eenvoudig aan de lucht te drogen.
Je kunt de takjes aan een touwtje ophangen. Kies daarvoor een droge, goed geventileerde plek uit de directe zon. Zonlicht kan invloed hebben op kleur, geur en inhoudsstoffen. Een donkere of schaduwrijke plek is daarom beter.
Laat de takjes rustig hangen totdat de blaadjes echt droog zijn. Hoe weet je dat? Voel eraan. Een goed gedroogd blaadje is niet meer soepel, maar knispert en breekt gemakkelijk tussen je vingers. Pas wanneer het kruid helemaal droog is, haal je de bladeren van de takjes en doe je ze in een goed afgesloten pot. Bewaar die pot donker en droog.
Die heerlijke geur blijft
Wat ik zo bijzonder vind aan citroenverbena is hoe goed de geur tijdens het drogen behouden blijft. Open je maanden later een pot gedroogde citroenverbena, dan komt die frisse citroengeur je vaak nog steeds tegemoet.
Daardoor is het een heerlijk kruid om in de zomer te verzamelen voor de herfst en winter.
Een fijne thee voor een rustig moment
Citroenverbena wordt traditioneel veel gedronken als kruidenthee en past door haar zachte citroensmaak heel goed bij een rustig moment aan het einde van de dag. Je kunt haar prima alleen drinken.
Zelf vind ik het ook lekker om te combineren met bijvoorbeeld vlierbloesem en moerasspirea. En heb ik ze in huis, dan gaan er graag een paar van mijn favoriete smaakmakers bij: kaneel, steranijs en een stukje gember.
Dat geeft een heel andere thee. Fris door de citroenverbena en tegelijkertijd warm en kruidig.
Je kunt daarin natuurlijk zelf spelen. Misschien houd jij juist van een heel eenvoudige thee met alleen citroenverbena. Of voeg je een ander kruid uit je tuin toe. Proeven is uiteindelijk een van de leukste manieren om kruiden te leren kennen.
Let bij kruidenmengsels wel op eventuele contra indicaties. Gebruik kruiden bewust bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik en gezondheidsklachten en vraag bij twijfel deskundig advies.
Zelf meer met kruiden doen?
Wil je meer kruiden leren herkennen en ontdekken hoe je ze kunt oogsten, drogen en verwerken?
In MIJN.kruidentuin (Workshops & Cursussen) geef ik verschillende workshops waarin we praktisch met kruiden aan de slag gaan. Je hoeft daarvoor geen uitgebreide kruidenkennis te hebben. Je schuift aan, kijkt, ruikt, proeft en ontdekt stap voor stap wat je zelf met kruiden kunt doen.
Bekijk mijn workshops en ontdek hoeveel er in je tuin, op je balkon en om je heen te vinden is.
Opmerkingen